Langer werken, maar minder tijdskrediet; armen verarmen en duurzame investeringen afbouwen. Iedereen akkoord?!

Een pleidooi voor een debat over de begrotingsmaatregelen van regering-Di Rupo.

Het is zover, 30 januari: de lang aangekondigde algemene staking van de drie vakbonden ACV, ABVV en ACLVB. Net zoals bij de betoging van 2 december 2011, verliep het debat over het actiemiddel nogal gepolariseerd. De discussie is echter ver van nieuw. Een voorbeeld hiervan ligt op mijn bureau: de juridische analyse over ‘einde van de staking of staking tot het einde’ van … 1994, 18 jaar geleden. Vooral de stakingen bij het openbaar vervoer zijn vaak bron van discussie bij de publieke opinie. Maar om alles toch wat in perspectief te plaatsen: vandaag is de eerste algemene staking sinds 1993.

Ja, staken brengt hinder mee…

Deze staking is te verantwoorden. Deze staking was te vermijden, maar de regering heeft daar niet voor gekozen. Het sociaal overleg was geen prioriteit. Alleen op korte termijn besparen was blijkbaar een optie.

Terwijl werknemers het werk neerleggen gaat de discussie niet over die besparingsvoorstellen, maar staat het actiemiddel centraal in de publieke debatten. Zeer vreemd terwijl ‘de demonstrant’ (dankzij de verontwaardigden/indignados en de occupy-beweging) door het invloedrijke Amerikaans tijdschrift Time als ‘persoonlijkheid van 2011’ werd verkozen.

Ja, er zijn redenen om de staking te veroordelen: Waarom steeds op een maandag of een vrijdag? Waarom niet eens tijdens het weekend? Wat met die wegblokkades? Wat met die mensen die dronken over de straten laveren in Brussel? Enz… Wij syndicalisten mogen niet blind zijn voor dergelijke opmerkingen, maar toegegeven, zelfs al zouden we daar een oplossing voor vinden, dan nog zou er kritiek bestaan op stakingen en betogingen. Mensen met een rechts-conservatieve of neo-liberale visie op de samenleving kan je niet overtuigen.

Een staking kan niet verlopen zonder hinder. Anders heeft het als actiemiddel geen nut, maar wie wil werken, moet dat kunnen. Maar omgekeerd moet het zelfde ook gelden. Wanneer sociaal overleg hiertoe geen goed perspectief brengt, moet de macht van het getal kunnen gelden. Wie een solidaire, sociale, rechtvaardige samenleving wenst, mag dit toch ook uiten? Helaas was sociaal overleg in het geval van de regering Di Rupo geen optie.

Ambitieus zijn, is gaan voor een rechtvaardige begroting.

Het debat over de staking haalt echter de schijnwerpers weg van het onderliggend debat. Is een sociale begroting mogelijk? Schijnbaar is het not done om andere verwachtingen te hebben dan de maatregelen van de regering Di Rupo. Na anderhalf jaar onderhandelen moesten de traditionele partijen blijkbaar wel uitkomen bij onevenwichtige maatregelen en was er geen andere mogelijkheid. Sorry, maar dat klopt niet. Ik kan mij absoluut niet vinden in de voorgestelde maatregelen. Ja, zelfs de drie traditionele partijen konden andere keuzes maken en toch landen op 2.8% tekort op de begroting en hun achterban tevreden houden.

Een paar voorbeelden:

A. Mensen verplichten langer te werken is niet zo heiligmakend als je op het eerste zicht zou denken: hogere loonkosten, minder tewerkstellingskansen voor jongeren enz. Zeker wanneer er niet wordt geïnvesteerd om het langer werken mogelijk te maken.

B. Door tijdskrediet terug te schroeven wordt ‘werkbaar werk’ niet evident met alle gevolgen voor de kosten voor ziekte- en zorgverzekering – zeker wanneer werknemers langer zouden moeten werken.

C. Terugschroeven van de belastingaftrek voor ecologische investeringen is een zeer slecht signaal. In budgettair beperkte tijden zijn er niet veel mogelijke keuzes en zouden investeringen die renderen op lange termijn net gestimuleerd moeten worden.

D. 15% van de Belgen heeft een inkomen lager dan de armoedegrens. Het laten dalen van werkloosheidsuitkeringen, zal sommigen misschien aanzetten tot harder en sneller werk zoeken, chapeau! Maar ondertussen worden meer mensen arm en de kloof tot de arbeidsmarkt en de rest van de bevolking groter. Dat noem ik niet stimulerend. Zeker niet voor één op acht kinderen die in de grootsteden in armoede geboren worden[i].

E. De belasting op de bedrijfswagens vind ik niet zo dwaas. Dat is nu wel eens een duurzame maatregel. Helaas wordt niet het probleem aan de wortel aangepakt. Werkgevers geven een bedrijfswagen – ondanks alle ecologische gevolgen van dien – omdat ze de loonkost te hoog achten.

F. en zo kan ik nog wel wat door gaan…

Waar moet het dan wel vandaan komen?

Om maar een paar dingen te noemen:

A. Als 26% van de inkomsten uit sociale zekerheid komt tegenover 10% vanuit de financiële sector[ii], kan je je toch afvragen waarom een winst die uit beleggen wordt verworven niet belast kan worden. Waarom betalen we belasting op de intrest op ons spaarboekje, maar niet op speculatie – wat overigens de basis was voor de economische crisis. Als Frankrijk zelfs de Tobintaks invoert, waarom zou België dat dan niet kunnen?

B. Ik ben er weldegelijk voorstander van om belasting op arbeid te verschuiven naar consumptie om op die manier twee vliegen in één klap te slaan .

a. Loonkost verlaagt (belasting blijft uiteraard wel progressief: wie meer verdient betaalt procentueel meer) en meer tewerkstelling wordt mogelijk.

b. De huidige manier van consumptie (vooral de verwerking en productie) is niet houdbaar. Door een hogere belasting kunnen nieuwe duurzame accenten worden gelegd.

C. Electrabel haalt massaal veel winst uit de kernenergie, maar slaagt er toch in de factuur voor de klant te verhogen. Hun bijdrage is onnoemelijk laag.

D. De notionele intrestaftrek was sowieso al een maatregel die veel geld kost en zijn doel mist. Dat sommige KMO’s (kleine en middelgrote ondernemingen) ondersteuning kunnen gebruiken kan ik goed begrijpen, maar hoe kan verantwoord worden dat bedrijven die een giga-omzet hebben, quasi geen belasting betalen?[iii] Zonder garantie op tewerkstelling? Zonder voorwaarden rond een duurzame, koolstofarme productie?

De inzet van de staking, is het debat moeten aanwakkeren over solidariteit.

Jongeren en hoger opgeleiden in het algemeen vinden sneller de weg naar twitter en facebook om hun ongezouten mening te verkondigen. Af en toe voor deze staking, vaak tegen, maar dat is vrije meningsuiting. ‘The proof of the pudding is in the eating’. Zonder in stereotypen te willen vervallen, maar fabrieksarbeiders en ouderen vinden minder snel hun weg om via (social) media hun mening de wereld in te sturen. Pas na vandaag zal blijken wat het draagvlak is voor de staking. En laat het duidelijk zijn, het gaat er niet over wat al dan niet ‘plat ligt’, maar wel hoeveel mensen solidariteit hebben getoond. Ik hoop dat het er heel wat zullen zijn.

Besparen is niet altijd de beste keuze. Juist investeren, zeker in budgettair moeilijk tijden, dat is de kunst van een goed beleid. Ik hoop dat een debat over rechtvaardige maatregelen, waarbij de grootste schouders de zwaarste lasten dragen, mogelijk blijft…

Om het met de woorden van Brecht te zeggen: “Wie strijdt kan verliezen, wie niet strijdt is op voorhand verloren”.

[i] speech van 27/01/2012 - Dirk Van Grembergen, vzw Jong

[ii] Cijfers studiedienst Groen

[iii] Trends, 6 december 2011

geplaatst op: 04/03/2012

< Terug

Nieuwsbrief

Indien u op de hoogte wenst te blijven van mijn campagne, kunt u zich hier inschrijven op de nieuwsbrief.